Os Ancares I: O Castelo de Doiras

Hoxe comezamos unha serie de artigos neste blog, que teñen os Ancares como punto en común. Non é preciso dicir que é un dos territorios máis inaccesibles da nosa xeografía (aínda hoxe algunhas estradas desafían á lóxica da tan publicitada globalización do século XXI), pero tamén é un dos máis fermosos e menos acosados polo turismo masivo.


Normalmente preparo as viaxes cunha minuciosidade case que obsesiva, sobre todo cando son curtas, porque nunca sei cando poderei voltar a ese lugar. Pero nesta ocasión decidín non mirar nada porque así non me daría mágoa descubri-las cousas que non puiden ver: desta vez deixaríame levar polo que quixeran ve-los demais, con calma e tempo para pasear.
-Tiña que ser privado, ¿verdade? – rosmei cando vin que a nosa primeira parada, o Castelo de Doiras, era de titularidade privada. É unha pequena teima que teño, xa o sei, pero non deixo de pensar que os bens aínda que sexan privados, deberían ter unha certa accesibilidade ó público porque forman parte do noso patrimonio material e inmaterial.
Xa estaba concienciada de que o único que vería sería unha torre alzándose sobre o val cando chegamos á intersección que marca o lento ascenso cara Piornedo. Aparcamos xusto a carón da cancela negra que pecha o paso cara o edificio e alí foi cando tivemos o noso primeiro golpe de sorte: estaba aberta. A visión do castelo, tan preto, invita a unha subida acelerada pero cando son as 12 do mediodía dun sábado de agosto a pleno sol e sen gorra (¿por qué será que sempre a esquezo?), decátaste de que has de baixa-lo ritmo se queres chegar dunha peza…
Construido en cachotería de pizarra a mediados do XV, o primeiro que se observa é a torre redonda que case flota sobre o camiño, e a última volta remata no arco de media punta que da acceso ó patio de armas. Segunda sorpresa: a porta, rebentada, ofrecía unha triste benvida ó interior. En momentos como ese, sempre xurde un debate interno: aledeime por aquel acto de vandalismo (tan típico do noso país) porque seguramente doutro xeito non podería ter entrado, pero por outra parte a imaxe que ofrecía o castelo facíame desexar que o dono puxera unha barreira máis forte. Roubaran tódolos cables que formaban a iluminación do edificio, había unha cadeira de plástico tirada no medio e no segundo andar do posto de garda había restos dunha comida improvisada.

Movín a cabeza procurando centrarme en facer unhas fotografías que lle fixeran xustiza ó conxunto: os muros e a torre da Homenaxe están en perfectas condicións…ou iso semella ata que vés un chan feito de azulexos tan horribles que non os verías nin nunha cociña dos anos 70, uns enchufes feitos de mala maneira ¡na muralla! e unha lona negra para evitar filtracións sobresaíndo da terra.
Pero deixando as cuestións arquitectónicas a un lado, o que se pode ver dende a torre elíptica déixate sen alento. Observando o val e a dura subida cara Piornedo, reconstruín no meu maxín a lenda da moza-cerva que volve á súa forma humana ó morrer (como todo lugar galego que se precie, hai unha historia de maxia, princesas e mouros) e sorrín decatándome de que os mitos desafían a xeografía e ó tempo: afunden as súas raizames en Roma e Grecia, estendéndose por toda Europa (unha das versións que máis me gustan é a do irlandés Ciclo de Fenian).

This slideshow requires JavaScript.


Animados pola cancela aberta e os nosos coches parados na estrada, outros turistas subían polo camiño. Imaxinei ó dono do castelo chegando a un acordo coa Xunta para favorece-la súa visita a cambio da reparación e correcta restauración do conxunto. Imaxinei a unha persoa da zona (nova, con contrato de traballo e coñecementos de Historia) encargada de realizar roteiros e de recoller un euro testemuñal para axudar ó mantemento… ata que espantei os soños cun aceno.
¡Queda moito  camiño ata lograr uns obxectivos así e é toda unha mágoa!

Advertisements